اين مسجد كه در بخش شرقي شهرستان قم و در شش كيلومتري آن در روستاي جمكران ساخته شده است، امروزه به واسطه گسترش شهر قم، تقريبا جزو اين شهر محسوب مي شود و اين مسافت از حرم حضرت معصومه (س) تا مسجد مقدس جمكران توسط برخي از عاشقان آن حضرت (عج) پياده پيموده مي شود و در روزهاي مختلف سال بويژه در شب هاي چهارشنبه و جمعه پذيراي شيفتگان حضرت ولي عصر (عج) مي باشد.
هر چند كه با وجود توجه ويژه به اين مكان مقدس بعد از پيروزي انقلاب اسلامي اين مسجد گسترش چشمگيري داشته است، ولي هنوز از كمبودهاي بسياري رنج مي برد و نيازمند حمايت دولت و كمك نيكوكاران براي تكميل آن است، چرا كه براي اجراي كامل طرح جامع مسجد جمكران به يك هزار و 200 ميليارد ريال اعتبار نياز است.
اين مسجد كه امروزه با نام "جمكران" شهرت يافته است در گذشته به نام هاي مسجد صاحب الزمان (عج) و مسجد حسن بن مثله جمكراني نيز ناميده مي شده است.
به گزارش روابط عمومي مسجد مقدس جمكران؛ طبق آماري كه در سال 1379 منتشر شد، تعداد زائران و مسافراني كه در طول سال به اين مسجد مشرف شده اند، نزديك به 15 ميليون نفر بوده كه به طور حتم اين آمار در سال هاي بعد از آن افزايش يافته است.
بنا بر همين گزارش، در روزهاي 13 تا 15 شعبان در سال هاي اخير بيش از 2 ميليون نفر زائر به اين مسجد آمده اند.
اين استقبال روزافزون از مسجد جمكران كه در سال هاي اخير شاهد حضور گردشگران خارجي بويژه شيعيان كشورهايي همچون عراق نيز بوده ايم؛ توجه بيشتر مسوولان را به اين مكان مقدس طلب مي كند.
در نيمه شعبان امسال؛ محمد جواد كرخي، فرماندار قم اعلام كرد؛ با توجه به اينكه زمين هاي اطراف مسجد كه به عنوان پاركينگ خودرو از آن استفاده مي شود، داراي مالكان خصوصي است در صورت ساخت وساز توسط مالكان زمين در سال هاي آتي در روزهاي پرتردد مانند نيمه شعبان؛ زائران با مشكل پاركينگ براي خودروهايشان روبرو خواهند شد.
در ارتباط با نحوه ساخت اين مسجد؛ مرحوم آيت الله حاج شيخ ميرزا حسين نوري طبرسي در كتاب "نجم الثاقب" در سال 1302 ه. ق. مي نويسد: "... شيخ عفيف صالح حسن بن مثله جمكراني چنين نقل مي كند: ... من شب سه شنبه 17 رمضان سال 373 ه. ق. در سراي خود خفته بودم كه ناگاه جماعتي مردم به سراي من آمدند، نصفي از شب گذشته، مرا بيدار كردند و گفتند: برخيز و طلب امام محمد مهدي صاحب الزمان - صلوات الله عليه- را اجابت كن كه تو را مي خواند. برخاستم، آماده شدم ... چون به در سراي آمدم، جماعتي بزرگان را ديدم ... مرا بياوردند تا بدان جايگاه كه اكنون مسجد است. چون نيك نگريستم، تختي ديدم نهاده و فرشي نيكو بر آن تخت گسترده و بالش هاي نيكو نهاده و جواني 30 ساله بر آن تخت بر چهار بالش تكيه كرده و پيري پيش او نشسته ... آن پير حضرت خضر (ع) بود. پس آن پير مرا نشاند و حضرت امام (عج) مرا با نام خواندند و دستور ساخت مسجد را با تشريفات و مقدمات خاصي صادر فرمودند ...".
بعد از ساخت اين مسجد در طي گذشت بيش از 10 قرن از ساخت آن؛ مسجد جمكران بارها تعمير شد.
مرحوم آيت الله العظمي مرعشي نجفي، از مراجع تقليد در اين باره مي گويد: « بناي اول آن در زمان حسن بن مثله بوده و بناي دوم آن در زمان شيخ صدوق بوده است. بعد از آن در زمان صفويه هم چند بار تعمير شده است. در زمان رياست مرحوم آيت الله حايري، مرحوم حجت الاسلام شيخ محمد تقي يزدي بافقي هم تعميراتي كرده است و بعد از آن حاج آقا محمد معروف به آقازاده، از تجار محترم قم تعميراتي در اين مسجد كرده اند. »
البته بعد از پيروزي انقلاب اسلامي به تعمير و توسعه اطراف مسجد جمكران توجه ويژه اي شد و در بهمن سال 1379؛ رهبر معظم انقلاب اسلامي، براي نخستين بار آيت الله ابوالقاسم وافي را به عنوان نماينده خود و توليت اين مكان مقدس منصوب كرد.
گفتني است؛ توسط انتشارات مسجد مقدس جمكران تا كنون در حدود 60 عنوان كتاب كه بيشتر آنان در رابطه با موضوع مهدويت و جمكران است، منتشر شده است.
شايان ذكر است؛ پايگاه اطلاع رساني اين مسجد به سه زبان: فارسي، عربي و انگليسي جديدترين اطلاعات مربوط به اين مكان مقدس را در اختيار كاربران اينترنت قرار مي دهد و نشاني آن:www.jamkaran.info مي باشد.