کد مطلب : 33357

تاريخ گوياي اين حقيقت تلخ است كه حكومت بني اميه و بني عباس، هر دو از دشمنان قسم خورده نبوت و ولايت بودند و اين كينه توزي با اسلام ناب را با جنايات مختلفي نشان مي دادند. با اين تفاوت كه اين نظام جبار بني اميه به شكلي علني، شمشير برهنه اي شده بود و قلوب خاندان ولايت را مي شكافت و در نشان دادن اين جنايات آن چنان اصرار مي ورزيد كه ديگر حتي پدر، جرأت نداشت به فرزند خود بگويد كه از نسل اولاد علي(ع) است.

اما شيوه حكومت بني عباس، ظاهري آرام و باطني كينه توزانه و خصمانه داشت و بعضي اوقات مردم نيز تحت تأثير اين گونه رفتارهاي منافقانه قرار مي گرفتند. مردم ايران در آن روزگار علاقه وافري به خاندان ولايت و اهل بيت داشتند و حتي با وجود حاكميت استبداد عباسي در قلمرو اسلامي، از ابراز علاقه خود به آنان خودداري نمي كردند.

در اين ميان عده اي بر اين باورند كه اين علاقه به دليل ازدواج امام حسين(ع) با دختر يزدگرد سوم است، اما شواهد تاريخي نشان مي دهند كه اين علاقه ريشه الهي دارد. نقل شده است وقتي اين آيه نازل شد كه «ان يشاء يذهبكم ايها الناس و يات باخرين و كان الله علي ذلك قديرا»اي مردم اگر خداوند بخواهد مي تواند شما را از اين دنيا ببرد و قومي ديگر را جانشين شما سازد و خداوند بر اين كار قادر است. آن حضرت دست بر شانه سلمان فارسي گذاشت و فرمود: «آنان هم وطنان سلمان هستند.»

در حقيقت پيامبر اسلام با اين سخن، آينده ملت ايران را پيش بيني و وظيفه خطير آنان را گوشزد كرد. دليل ديگر علاقه ايرانيان به اهل بيت، عدالت خواهي فطري ايراني ها و بي عدالتي پادشاهان فاسد و خودسر اين كشور بوده است. همان حكام جباري كه قرآن از آنان به نام مترف و مستكبر ياد مي كند.

به طور كلي علت اصلي علاقه ايرانيان به خاندان امامت، عدالت خواهي و حق جويي آنان بوده است. پس از خشونت و اختناقي كه هارون خليفه عباسي نسبت به امام موسي كاظم به خرج داد و سال ها آن حضرت را زنداني كرد. هنگامي كه مأمون بر امين برادرش پيروز شد و زمام خلافت را به دست گرفت روشي ديگر در برابر امامان معصوم در پيش گرفت و مصمم شد تا جريان امامت را به ظاهر در حكومت وارد و بدين گونه اهداف خود را دنبال كند. از اين رو امام رضا را از مدينه به مرو فرا خواند و به اجبار آن حضرت را وليعهد خود كرد. آمدن امام رضا(ع) به ايران سبب هجرت گسترده علويان به ايران شد.

در اين ميان سفر حضرت معصومه(س) خواهر بزرگوار امام رضا(ع) برجسته ترين اين سفرها بود. مهاجرت علويان تأثيرات گسترده كوتاه مدت و بلند مدتي در برداشت كه مي توان گسترش تشيع در ايران و استحكام پيوند ايرانيان با خاندان رسالت، و بر ملا شدن ظلم و ستم عباسيان نسبت به خاندان علوي و در نتيجه خنثي شدن توطئه ولايتعهدي مأمون را كه در نظر داشت به اين وسيله مبارزات علويان را خاموش و حق طلبي و تلاش هاي ستم ستيزانه آنان را عقيم كند از جمله اين تأثيرات دانست.

كاركرد افشاگرانه سفر حضرت معصومه(س) به ايران
شايد بتوان سفر حضرت معصومه (س) به ايران را سفري زينب گونه تلقي كرد كه توانست بخشي از بار افشاگرانه ظلم و ستم عباسيان را بر دوش كشد و فشار و اختناق آنان را بر ملا كند.

در زماني كه تبليغات حكومتي مأمون مي خواست از طريق ولايتعهدي چهره پليد خلافت را تطهير كند و تصويري ديگر از آن ارائه دهد، سفر شخصيت هاي درجه اول خاندان عصمت و طهارت به ايران هم چون حضرت معصومه(س) و احمد بن موسي و ديگر فرزندان امام موسي كاظم(ع)، اين تبليغات را خنثي كرد و شايد به همين دليل بود كه سفر حضرت معصومه(س) براي ديدار برادر ناتمام ماند و به نقلي با درگيري همراهان حضرت با مأموران حكومتي و شهادت جمعي از همراهان از ساوه به قم كوچ كرد و هم سفر احمدبن موسي براي ديدار برادر و امام زمان خود با ممانعت نيروهاي حكومتي مأمون مواجه شد و در شيراز به درگيري انجاميد و سرانجام در همان جا به شهادت رسيد.

به هر روي نقل شده است پس از اتفاقي كه براي همراهان حضرت معصومه در ساوه روي داد آن حضرت در حالي كه از غم و حزن بسيار، بيمار شده بود، با احساس ناامني در شهر ساوه فرمود: مرا به شهر قم ببريد زيرا از پدرم شنيدم كه فرمود: شهر قم مركز شيعيان ماست. سپس حضرت به طرف قم حركت كرد.

بزرگان شهر قم وقتي از اين خبر مسرت بخش مطلع شدند به استقبال آن حضرت شتافتند؛ و در حالي كه «موسي بن خزرج» بزرگ خاندان «اشعري» زمام ناقه آن حضرت را به دوش مي كشيد و عده فراواني از مردم پياده و سواره گرداگرد كجاوه حضرت در حركت بودند، حدودا در روز ٢٣ ربيع الاول سال ٢٠١ هجري قمري حضرت وارد شهر مقدس قم شدند. سپس در محلي كه امروز «ميدان مير» ناميده مي شود شتر آن حضرت در جلوي در منزل «موسي بن خزرج» زانو زد و افتخار ميزباني حضرت نصيب او شد. آن بزرگوار به مدت ١٧ روز در اين شهر زندگي كرد و در اين مدت مشغول عبادت و راز و نياز با پروردگار متعال بود.

محل عبادت آن حضرت در مدرسه ستيه به نام «بيت النور» هم اكنون محل زيارت ارادتمندان آن حضرت است. سرانجام در روز دهم ربيع الثاني و «بنا بر قولي دوازدهم ربيع الثاني» سال ٢٠١ هجري پيش از آن كه ديدگان مباركش به ديدار برادر روشن شود، در ديار غربت و با اندوه فراوان ديده از جهان فرو بست و شيعيان را در ماتم خود به سوگ نشاند. مردم قم با تجليل فراوان پيكر پاكش را به سوي محل فعلي كه در آن روز بيرون شهر و به نام «باغ بابلان» معروف بود تشييع كردند.

همين كه قبر مهيا شد در اين كه چه كسي بدن مطهر آن حضرت را داخل قبر قرار دهد دچار مشكل شدند، كه ناگاه دو تن سواره كه نقاب به صورت داشتند از جانب قبله پيدا شدند و به سرعت نزديك آمدند و پس از خواندن نماز يكي از آن دو وارد قبر شد و ديگري جسد پاك و مطهر آن حضرت را برداشت و به دست او داد تا در دل خاك نهان سازد. آن دو نفر پس از پايان مراسم بدون آن كه با كسي سخن بگويند بر اسب هاي خود سوار و از محل دور شدند. بنا به گفته بعضي از علما به نظر مي رسد كه آن دو بزرگوار، دو حجت پروردگار: حضرت رضا(ع) و امام جواد(ع) باشند زيرا كه معمولا مراسم دفن بزرگان دين با حضور اولياء الهي انجام شده است.

پس از دفن حضرت معصومه(س) موسي بن خزرج سايباني از بوريا بر فراز قبر شريفش قرار داد تا اين كه حضرت زينب فرزند امام جواد(ع) به سال ٢٥٦ هجري قمري اولين گنبد را بر فراز قبر شريف عمه بزرگوارش بنا كرد و بدين سان تربت پاك آن بانوي بزرگوار اسلام قبله گاه قلوب ارادتمندان به اهل بيت(ع) و دارالشفاي دلسوختگان عاشق ولايت و امامت شد.

مقام و منزلت معنوي حضرت معصومه(س)
امام جواد(ع) درباره مقام و منزلت عمه اش حضرت فاطمه معصومه(س) مي فرمايد: «من زار عمتي بقم فله الجنة»هر كس عمه مرا در شهر قم زيارت كند، بهشت بر او واجب است. حضرت معصومه(س) بانويي آگاه از حوادث روز و محدثه اي سخنور و معلمه اي توانا بوده است و شاگردان زيرنظر ايشان به تعليم اصول اسلامي مشغول بوده اند. همچنين كرامات زيادي از ايشان نقل شده است كه نشان مي دهد اين بانوي مومنه و دريا دل از روحي بزرگ و شأني رفيع در پيشگاه خداوند برخوردار است.

امام صادق(ع) هم در اين باره مي فرمايد: «اي مردم! شهر قم حرم من است، بانويي از فرزندان من در اين شهر در مي گذرد كه نامش فاطمه دختر موسي است و شيعيان در روز قيامت با شفاعت او به بهشت مي روند.» در روايتي ديگر از امام رضا(ع) آمده است: «من زارها عارفا بحقها فله الجنة»كسي كه قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر را آن گونه كه شايسته اوست زيارت كند، بهشت از آن اوست.

نویسنده: اسفندیار طبسی

مرجع : روزنامه خراسان